TOC.adal.pixfremst.jpg (4812 bytes)



Stæ       Bls
  



Hvernig leita ég ?
_____











© Tölvunot


Ítarefni

     Víða í bókinni er vísað í ítarefni og er því raðað hér með hliðsjón af því í blaðsíðuröð.

Bls. 26 Bls. 27 Bls. 39 Bls. 48
Bls. 50 Bls. 92 Bls. 94 Bls. 102
Bls. 103 Bls. 119 Bls. 138 Bls. 152
Bls. 163 Bls. 168 Bls. 169 Bls. 178
Bls. 185 Bls 189 Frumtölur Maple-rúmfræðiforrit
Excel-rúmfræðiforrit Orðadæmi - hjálp Einingaskipti - hjálp

 

Bls. 26:  Forskeyti

Hér er sýnd stærri tafla en er í bókinni yfir forskeyti:

Heiti Stærð Tákn
jotta 1024 Y
setta 1021 Z
exa 1018 E
peta 1015 P

tera

1012

T
gíga 109 G
mega 106 M
kíló 103 k
hektó 102 h
deka 10 da
desi 10-1 d
senti 10-2 c
milli 10-3 m
míkró 10-6 m
nanó 10-9 n
píkó 10-12 p
femtó 10-15 f
attó 10-18 a
septó 10-21 z
joktó 10-24 y

 

Bls. 27:
veldareglur2.gif (20461 bytes)

Bls. 39:  Hér er um nemendaverkefni að ræða.   Styðjið hér.

 

Bls. 48:  Gríðarlegur fjöldi vefsíðna inniheldur efni um gullinsniðið og Fibonacci rununa.  Hér fylgja vefföng ýmissa fróðlegra síðna og gefa margar þeirra ýmsar hugmyndir um nemendaverkefni sem tengist þessu efni:

Fibonacci tölur og gullinsniðið Gullinsnið, Fibonacci runa
Fibonacci tölur og náttúran Tímarit um gullinsnið
Gullinsnið og náttúran Hið gullna hlutfall, fí
Stærðfræðingurinn Fibonacci Stærðfræðingurinn Fibonacci
Reiknirit fyrir Fibonacci tölur Gullinsnið (fræðilegt efni)
Gullinhlutfall og líffræði Gullinsnið í list, arkitektúr og tónlist
Notaði Mozart gullinsnið? Gullinsnið í tvívídd
Gullinsnið í þrívídd Lucas tölur (fræðilegt efni)
Fibonacci runan (grafísk síða) Safn tengla um gullinsnið og Fibonacci runu

 

Bls. 50:  SI-einingakerfið:

Í SI-einingakerfinu eru skilgreiningar grunneininganna metri, kílógramm og sekúnda eftirfarandi:

1 metri (m) er sú vegalengd sem ljósið fer á 1/299792458 hluta úr sekúndu í lofttómu rúmi.
Þessi skilgreining á metra gekk í gildið árið 1983, en upphaflega var metrinn skilgreindur sem tíumilljónasti hluti af vegalengdinni frá heimskauti jarðar að miðbaug.

1 kílógramm (kg) er massi sívalnings úr blöndu platínu og iridíns sem geymdur er í Sevres í Frakklandi.  Þessi skilgreining hefur verið í gildi síðan 1889.

1 sekúnda (s) er 9192631770 sveiflutímar tiltekinnar raföldu frá loftkenndu sesíni 133, sem er ein af samsætum frumefnisins sesíns.   Þessi skilgreining hefur verið í gildi síðan 1967.

Víða á netinu er að finna efni um SI-einingakerfið, t.d. hér.

 

Bls. 92:  Gríska stafrófið:

Stór Lítill Heiti
A a Alfa
B b Beta
G g Gamma
D d Delta

E

e

Epsilon
Z z Seta
H h Eta
Q q, J Þeta
I i Jóta
K k Kappa
L l Lambda
M m Muj
N n Nuj
X x Ksí
O o Ómikron
P p, v Pí
R r Ró
S s, V Sigma
T t Tá
U u Ypsilon
F f, j Fí
C c Kí
Y y Psí
W w Ómega

 

Grísk töluorð:

Töluorð Heiti
1 Mónó
2 Dí
3 Trí
4 Tetra

5

Penta
6 Hexa
7 Hepta
8 Okta
9 Nóna
10 Deka
11 Undekan
12 Dódekan

 

Bls. 94:   Hér er um nemendaverkefni að ræða.  Styðjið hér.

 

Frumtölur:

Frumtölur eru oft kallaðar byggingarefni allra jákvæðra heilla talna, því að sérhver jákvæð heil tala stærri en 1 er annað hvort frumtala eða margfeldi frumtalna. Fjöldi frumtalna er óendanlegur (ef hann væri endanlegur, p1, ... ,pm, þá væri væri hægt að rita töluna p1·p2· ··· ·pm + 1 sem margfeldi frumtalna, en engin talnanna p1, ... ,pm gengur upp í henni og er það mótsögn) og því engin stærsta frumtala til. En menn hafa löngum leitað að stærstu þekktu frumtölunni (þ.e. sem hægt er að sanna að sé frumtala). Í dag er stærsta kunna frumtalan

2 6972593 - 1

Ef þessi tala er rituð í tugarkerfi, þá inniheldur hún 2098960 tölustafi (rúmlega 400 þéttritaðar A4 blaðsíður. Stór hópur (>10000) netverja leitar nú ákaft að enn stærri frumtölu og kallast samtök þeirra the Great Internet Mersenne Prime Search (GIMPS). Einn meðlima í þessum hópi (Nayan Hajratwala frá Plymouth, Michigan, Bandaríkjunum) fann töluna 1. júní 1999 og er þetta fjórða talan sem meðlimur hópsins finnur.  Hægt er að taka þátt í þessari leit ef viðkomandi hefur Pentium tölvu.  Veffangið er

http://www.mersenne.org/prime.htm

Þangað er sóttur hugbúnaður (u.þ.b. 200K) og viðkomandi fær úthlutað safni talna sem hann kannar með aðstoð hugbúnaðarins. Hugbúnaðurinn notar eingöngu "dauðan" tíma tölvunnar og hægir því ekki á annarri vinnslu hennar.  Það tekur um hálfan mánuð að kanna hverja tölu (!), en til mikils er jú að vinna: heimsfrægð.

Eftirfarandi tenglar eru í vefsíður sem tengjast leitinni að stærstu þekktu frumtölunni:

Frumtölur 1 Þessi síða inniheldur mikið magn upplýsinga varaðandi frumtölur almennt.  Að auki er að finna á henni marga tengla í aðrar samsvarandi síður.
Frumtölur 2 Þessi síða inniheldur mikið magn upplýsinga varaðandi leitina að stærstu frumtölunni.
Talan 26972593 - 1 Hér er hægt að sækja stærstu þekktu frumtöluna.
PrimeNet Hér er að finna hugbúnað til að leita að stærstu frumtölunni auk ýmiss fróðleiks varaðandi frumtölur.
Stærstu frumtölur Listi yfir stærstu þekktu frumtölur, fróðleikur um frumtölur, sönnun Evklíðs o.m.fl.
Marin Mersenne Hér má hlusta á frumtölur spilaðar á ýmis konar hljóðfæri (að eigin vali).
Frumtöluhljóð Fjallað um þá Nobelsverðlaunahafa sem voru stærðfræðingar.
Frumtölur 3 Ýmisl. um eiginleika frumtalna.
Frumtölur 4 Tenglar í hinar ýmsu vefsíður um sögu stærðfræðinnar og stærðfræðinga.
Frumtölur 5 Ýmsar spurningar varðandi frumtölur.
Frumtölur 6 Um stærðir og heiti frumtalna.
Frumtölutenglar Þessi síða inniheldur tengla í ákaflega margar síður sem fjalla um eiginleika frumtalna.

 

Bls. 119:   Hér er um nemendaverkefni að ræða.  Styðjið hér.

 

Bls. 138:   Hér er um nemendaverkefni að ræða.  Styðjið hér.

 

Bls. 152:   Hér er um nemendaverkefni að ræða.  Styðjið hér.

 

Bls. 178:   Hér er um nemendaverkefni að ræða.  Styðjið hér.

 

Bls. 185:   Hér er um nemendaverkefni að ræða.  Styðjið hér.

 

Bls. 189:   Hér er um nemendaverkefni að ræða.  Styðjið hér.