Kynning á reiknivélanotkun:
Við höfum veitt því athygli að nemendur eru oft fákunnandi á reiknivélar. Þess vegna varð að ráði að sýna notkun á
einni algengri tegund af reiknivél við viðfangsefnin í bókinni. Það er skoðun okkar að notkun reiknivéla sé
sjálfsögð, en með verkefnavali og sérstökum reglum um hjálpargögn á prófum megi
koma í veg fyrir ofnotkun þeirra.
Tegundir reiknivéla eru margar og þær mismunandi að ýmsu leyti. Því er ekki hægt að gefa leiðbeiningar sem
eiga við þær allar. Nauðsynlegt er að
nemendur lesi þær handbækur sem fylgja reiknivélunum til að þær komi að fullum
notum. Í þessum leiðbeiningum er miðað
við tegundina CASIO þar sem hún mun vera algengust í skólum. Þær gerðir sem við höfum til viðmiðunar eru
fx-vélar,
bæði einfaldar og grafískar. Notkun
þessara reiknivéla verður sýnd smátt og smátt eftir því sem námsefnið gefur
tilefni til. Þótt tekið sé mið af
ákveðinni gerð reiknivéla, þá ættu leiðbeiningarnar að geta hjálpað nemendum
sem eiga aðrar tegundir.
Komnar eru á markaðinn reiknivélar sem ráða við bókstafareikning, en þær eru
nokkuð dýrar og flóknari en þær sem hér er lýst.
Reiknivélar eiga ekki að losa
nemandann undan því að ná leikni í talna- og bókstafareikningi án hjálpartækja. Slíkt myndi skaða skilning hans á námsefninu.
Í
eftirfarandi lýsingu er aðallega miðað við CASIO fx-350, en
lýsingin á við ýmsar aðrar einfaldar CASIO vélar. Kveikt er á reiknivélinni
með því að styðja á AC-hnappinn, en á hann er einnig stutt til að hreinsa vélina
svo að fyrri reikningar trufli ekki. Slökkt
er á reiknivélinni með því að styðja á OFF-hnappinn.
Þegar velja skal svonefndan máta er stutt
á hnapp í efstu línu (MODE). Á þann hátt er valið hvort horn skuli reiknuð í
gráðum (DEG) eða í öðrum einingum (RAD eða GRA).
Eins er valið með MODE hvort tölur skuli ritaðar með tveim aukastöfum
(FIX), með breytilegum aukastafafjölda (COMP og NORM) eða tugveldismáta (SCI). Að þessu komum við betur síðar.
Þar til annað verður nefnt skulum við jafnan velja mátana DEG og COMP (en FIX ef
við viljum fá allar útkomur með 2 aukastöfum). Þetta
er gert með því að styðja á hnappana MODE
og 4 (fyrir DEG) og síðan á MODE og 0
(fyrir COMP).
Bls. 12 (dæmi 1.1):
| b) |
12 |
+/- |
|
¸ |
|
( |
2 |
- |
4 |
) |
|
= |
6 |
Bls. 27 (dæmi 1.30):
Þegar hefja á tölu upp í veldi er stutt á xy hnappinn
(fyrst á SHIFT og svo á ´) á
reiknivélinni.
Bls. 27 (dæmi 1.31):
| b) |
3 |
xy |
6 |
´ |
3 |
xy |
5 |
+/- |
|
= |
3 |
Bls. 28 (dæmi 1.32):
| b) |
2 |
xy |
2 |
¸ |
2 |
xy |
5 |
+/- |
|
= |
128 |
Bls. 28 (dæmi 1.35):
| c) |
3 |
xy |
2 |
+/- |
|
xy |
3 |
+/- |
|
= |
729 |
Bls. 30 (dæmi 1.40):
Bls. 31 (dæmi 1.41):
Bls. 31 (dæmi 1.42):
Bls. 32 (dæmi 1.44):
|
|
¸ |
3 |
- |
32 |
Ö |
|
) |
|
= |
-0.535898384 |
Bls. 32 (dæmi 1.45):
Bls. 38 (dæmi 1.55):
Lausnaraðferð jafna af þessari tegund er byggð inn í sumar reiknivélar. Með Casio fx-350
má reikna tvær jöfnur með tveimur óþekktum, svo og þrjár jöfnur með þremur
óþekktum. Jöfnurnar þurfa að vera
komnar á formið ax + by = c
Tölurnar a, b og c kallast stuðlar jöfnunnar.
Þannig er a = 1, b = 2 og c = 3 í
jöfnu (1).
Styðjum fyrst á MODE og síðan á 2, og er þá reiknivélin tilbúin að leysa
tvær jöfnur með tveimur óþekktum. Stuðlarnir
eru síðan slegnir inn í sömu röð og vélin gefur til kynna (lengst til vinstri í
glugganum), fyrst fyrir jöfnu (1) og síðan fyrir jöfnu (2). Vélin sýnir til vinstri í glugganum hvort
verið er að slá inn stuðla fyrir jöfnu (1) eða jöfnu (2). Þegar leysa á jöfnur er DATA hnappurinn sá sem
merktur er með M+.
|
2 |
DATA |
1 |
+/- |
|
DATA |
11 |
DATA |
5 |
x (þ.e. 5) er í glugganum og y (þ.e. -1) má fá í gluggann með því að
styðja á DATA að nýju.
Ef
stutt er á DATA einu sinni enn birtist fyrsta talan sem slegin var inn og svo koll af
kolli. (Til að fá vélina aftur í
reiknimáta skal styðja á MODE og svo á 0).
Bls. 39 (dæmi 1.56):
|
3 |
DATA |
5 |
+/- |
|
DATA |
19 |
DATA |
|
1 |
DATA |
2 |
DATA |
1 |
+/- |
|
DATA |
|
|
|
DATA |
|
Bls. 52 (dæmi 2.9):
Bls. 52 (dæmi 2.10):
Bls. 53 (dæmi 2.11):
Bls. 103:
Áður en reiknivélar komu til sögunnar höfðu menn töflur yfir hornaföllin og
þurftu sí og æ að vera að leita í þessum töflum.
Nú eru hornaföllin hins vegar innbyggð í flestar reiknivélar. Við hugum ögn að notkun þeirra.
Athuga þarf vel að hafa hornstillingu vélarinnar á gráðum (deg). Það er gert þannig á Casio fx-350:
Þá birtist
DEG ofarlega í miðjum glugga vélarinnar.
Á Casio fx-9700GE er þessu öðruvísi háttað. Þegar kveikt er á vélinni birtist valmyndin
MAIN MENU. Gætið þess að hún sé á
COMP. Styðjið næst á
Þá birtast 5 línur af
texta á skjánum. Í þriðju línu stendur
Deg, Rad eða Gra. Ef þar stendur Deg er
vélin stillt á gráður og þá þarf ekkert að aðhafast frekar. Ef ekki þá er framhaldið þetta til að fá
gráðustillingu á vélina:
Þá birtist neðst
á skjánum Deg, Rad og Gra talið frá vinstri. Styðjið
að lokum á
Bls. 104 (dæmi 4.15):
Bls. 104 (dæmi 4.16):
Bls. 105 (dæmi 4.17):
Bls. 105 (dæmi 4.18):
| a) |
65 |
tan |
|
SHIFT |
|
1/x |
|
0.466308 |
| b) |
0.8 |
SHIFT |
|
1/x |
|
SHIFT |
|
tan |
51.3402° |
Bls. 173:
Grafískar reiknivélar geta teiknað í hnitakerfi mengi punkta sem einfaldar jöfnur
lýsa. Gluggar þeirra eru gerðir úr neti
lítilla rétthyrndra svæða (pixel). Hvert
svæði er hægt að hafa annað hvort lýst eða skyggt.
Þéttleiki og stærð svæðanna ákvarða upplausn gluggans, en myndir
verða því skýrari sem upplausnin er meiri (svæðin minni og fleiri). Upplausn glugga
á grafískum reiknivélum er mismunandi, en oft er hún 48 svæði (pixel) á tommu
(þ.e. 48 2
= 2304 á fertommu). Þetta veldur því að
myndin verður ekki eins fágað í glugga reiknivélar og á tölvuskjá.
Tökum dæmi um notkun grafísku reiknivélarinnar fx-9950G. Teiknum með henni línuna y = 2x. Fyrst er gengið úr skugga um að vélin sé í
réttum teiknimáta. Fyrst veljum við í aðalvalmyndinni
|
